TEMPO

Tempo was een merk van motoren en bromfietsen in Noorwegen, gestart in 1931. Vanaf 1868 fabriceerde Jonas Øglænd, de ondernemer, eerst alleen fietsen. In 1931 bedacht Jonas, dat hij er ook een motorblok in kon hangen, en vanaf die tijd fabriceerde hij het rollende frame en de meeste verdere onderdelen van die nieuwe motoren. De motorblokken ervoor werden meestens door Sachs geleverd. De eerste motorfiets werd aangedreven door een 98cc Sachs blok. Er werden ook Villiers blokken gebruikt, en alleen in 1956 ook een 150cc CZ blok.

 

TP 001
Fabriek in Sandnes

Logo
In 1953 begon Øglænd de bromfietsproductie met de Tempo Victoria. het eerste type was gebaseerd op het frame van een fiets en het direkt op het achterwiel gemonteerde blok kwam van van de Duitse Victoria fabriek.

Er werden zoveel motoren verkocht, dat het bedrijf in 1956 moest omzien naar een extra leverancier van de motorblokken. Sachs en Villiers konden niet meer voldoende leveren. Vandaar dat in dat jaar bij CZ werd aangeklopt voor de leverantie daarvan.

Vanaf 1972 fabriceerde Tempo alleen nog maar bromfietsen. En in 1994 werd het bedrijf opgeheven.

 .

TP 004

Er is een club van Tempo liefhebbers in Noorwegen: de Norsk Tempoklubb


1956

Tempo CZ 150cc
Tempo CZ 150cc

De enige Tempo met CZ 150cc blokje. Buizenframe, trommelremmen, géén vering achter maar geveerde zadelophanging. Voor wel telescoopvering.


YEZDI

Ideal Jawa Ltd. Was een bedrijf in India, opgericht door Rustom en Farrokh Irani. Het bedrijf verhandelde vanaf 1960 in eerste instantie gelicenseerde Jawa motorfietsen. Ideal Jawa Ltd. was gevestigd in Mysore.

Vanaf 1973 werden motorfietsen ook geproduceerd onder de merknaam Yezdi. De naam was afgeleid van de plaats Yazd in Iran, herkomst van de gebroeders Irani.

De Yezdi’s werden aangeboden onder de slogan “Forever bike, forever value” en werden erg populair in India..

Op volgende pagina’s een overzichtje van verschillende modellen. Niet overal staan jaartallen en/of specificaties bij, waar ik die heb kunnen vinden. Aanvullende informatie is welkom.

Ideal Jawa
Ideal Jawa

 

Factory in Mysore
Factory in Mysore

Het bedrijf bleef produceren tot 1996.

Tot op de dag van vandaag worden Yezdi’s bereden in India. En dit jaar (2018) zal Mahindra naar verluid in India een nieuwe Jawa gaan uitleveren onder de naam Yezdi. Het betreft.hier dan een 350 OHC.


1960-68

Jawa 250 Type 353/04 Kyvacka (onder licentie)
Jawa 250 Type 353/04 Kyvacka (onder licentie)

 

Specifications


1961-64

Jawa 50 Jet 'A' Series bekend als Pionyr Type 555 (onder licentie)
Jawa 50 Jet 'A' Series bekend als Pionyr Type 555 (onder licentie)

 

Specifications


1968-80

Yezdi 60 Jet 'B' Series
Yezdi 60 Jet 'B' Series

 

Specifications


1977

Yezdi 250 Oilking (CB Points and Oil Pump) 'C' Type
Yezdi 250 Oilking (CB Points and Oil Pump) 'C' Type

Oilmaster, zie de oliepomp aan linkerzijde blok. Dit model verkocht niet goed en is al snel uit produktie genomen.


1978-96

Yezdi 250 Roadking (CB Points) 'C' Type
Yezdi 250 Roadking (CB Points) 'C' Type

 

Specifications


1979-96

Yezdi D250 Classic 'D' Type
Yezdi D250 Classic 'D' Type

Deze Yezdi heeft, afgezien van de horizontale uitlaten, een beetje het uiterlijk van de Jawa Californian. Niet meer gegevens kunnen vinden.


1980-88

Yezdi 60 Colt
Yezdi 60 Colt

 

Specifications


1983-96

Yezdi 250 CL II 'D' Type
Yezdi 250 CL II 'D' Type

 

Specifications


1987-89

Jawa / Yezdi 350 Twin (typ 634)
Jawa / Yezdi 350 Twin (typ 634)

 

Specifications


1989-1996

Yezdi 175 (CB Points)
Yezdi 175 (CB Points)

 

Specifications


1991-1994

Yezdi 175 Deluxe (CDI)
Yezdi 175 Deluxe (CDI)

Luxe versie van de Yezdi 175. Dat wil zeggen verchroomd blok en remtrommels en extra toeters en bellen, zoals richtingaanwijzers, extra greep voor achterpassagier. EN, zoals de beschrijving al aangeeft: CDI ontsteking.


1991-94

Yezdi 250 Deluxe 'D' Type
Yezdi 250 Deluxe 'D' Type

 

Specifications


1991-94

Yezdi 250 Monarch 'C' Type
Yezdi 250 Monarch 'C' Type

 

Specifications


2018

Yezdi 250 Monarch 'C' Type
Yezdi 250 Monarch 'C' Type

Bij ons “Jaap Hamstra Treffen” van 2018 in Bennekom was, naast andere motoren zoals Jawa, CZ en MZ, ook een Yezdi Monarch te bewonderen, meegebracht door Ben Scholten. Deze Yezdi was ver van huis.

Uivoeriger informatie over Yezdi is hier te vinden ..

ITALJET

In 1968 werd op de RAI door Nimag uit Leidschendam de Italjet 350 tentoongesteld. Jawa kenners zagen gelijk dat de motorfiets voorzien was van een 350cc Jawa motorblok, type 360. Dit was één van de twee types Italjet die Nimag zou gaan importeren. De andere zou de 49cc Mustang Veloce (met Italiaans blokje) worden.

Ital is een Italiaanse fabriek gevestigd in Bologna, die motoren bouwt met blokken en onderdelen van anderen, zoals o.a. Minarelli, Jawa en Triumph. Ital heeft vooral naam gemaakt met haar vormgeving van het rijwielgedeelte. Ital produceert zelf de frames. Italjet is in 1966 ontstaan uit het merk Itallemmezeta en bouwt een grote diversiteit aan modellen. Motoren van 50 tot  650 cc, maar ook electrische fietsen. Export naar de VS is erg belangrijk.

Sinds de oprichting in 1959 zijn 150 verschillende modellen geproduceerd. 

IJ 000
Fabriek in Bologna

In Nederland is Italjet beperkt verkocht.

Italjet reklame
Italjet reklame Nederland

De stichter van het bedrijf dat de Italjet produceert, Leopoldo Tartarini, geboren in 1932 in Bologna, was van kindsbeen af, een vervent motorrijder, die herhaaldelijk aan verschillende wegraces deelnam, waaronder Milano-Taranto en de Giro d’Italia, en die in 1957 ook aan de Giro del Mondo deelnam.

Leopoldo Tartarini
Leopoldo Tartarini bij wegrace

Website Italjet

In 1959 startte hij het bedrijf Itallemezeta, dat de Italjet motoren produceert. Italjet produceert zelf de frames, maar betrekt het grootste deel van de componenten nodig voor de bouw van de motorfietsen, van andere bedrijven. Zo ook tweetakt motorblokken van Jawa en CZ. Leopoldo Tartarini trad ook op als consulent voor Ducati. En ook nu nog is het bedrijf aktief en bouwt onder andere fraaie electrische fietsen.


1967

Italjet 125cc Sport, met CZ blok

IJ 007
Italjet 125 Sport


1968

Italjet 350 Twin in Nederland. Reklame van Nimag, de importeur. Duur is deze Italjet met een 360 blok van 18 pk wel: f 2295,-. Voor de gelijktijdig uitgebrachte fraaie Jawa Californian, 23 pk, 18" wielen en omhoog lopende pijpen betaalde je destijds f 1995,- (prijzen uiteraard in guldens).

Italjet 350 Twin
Italjet 350 Twin


1968

ItalJet350Folder03
Folder met technische gegevens van de 350


1968

ItalJet350Folder01
En nog een advertentie van de Italjet 350


1968

In het blad “Motor” wordt in mei 1968 een pagina gewijd aan de 175cc Italjet, Deze was uitgerust met het 175cc blok dat we kennen als type 450 van CZ. Geen betere foto beschikbaar.

Italjet 175 cc (met CZ type 450 blok)
Italjet 175 cc (met CZ type 450 blok)


1968

Italjet 125cc Rally, met CZ blok

IJ 007
Italjet 125 Rally


1970

Er is, in een gevonden reklamefolder met Italjet trial motoren, met o.a. een trial 50cc en een trial 175 cc Zorro. Geen andere foto's of gegevens hiervan gevonden. Verder is hier sprake van een CZ 360 met een 250cc blok..

Folder trialmotoren
Folder Italjet USA


1970

De op de vorige pagina genoemde CZ 250 Trial motor type 360 is dus zeer waarschijnlijk geen Italjet, maar een CZ machine. Hieronder een foto van dit fraaie model.

CZ 250cc trial type 360
CZ 250cc trial


50cc

Tijdens de Jawa Rally in 2017 was de Italjet van ons clublid Bento met 50 cc Jawa blok te zien:

Italjet 50cc
Italjet 50cc met Jawa mustang blok

En nog een 50cc type

Italjet 50cc Mustang
Italjet 50cc Jawa Mustang kloon


En tot slot

Een uitvoerig artikel over Italjet is te vinden in ons clubblad van maart 2017, pagina 20 e.v.

Heb je aanvullende informatie, laat het dan s.v.p. weten



MONARK

Monark is een Zweedse producent van fietsen, bromfietsen en motoren. De fabriek is opgericht in 1908 in Varberg door Birger Svensson. Monark bouwde motoren met motorblokken van uiteenlopende fabrikanten, zoals Blackburne, JLO, Morini, Villiers, Husqvarna en Puch. Maar ook CZ en Jawa. Gedurende de 2e Wereldoorlog voorzag Monark het Zweedse leger van 500cc motorfietsen met Albin viertakt motoren. Svensson stierf in 1944. Zijn bedrijf had toen 2000 werknemers.

Na de oorlog keerde de fabriek terug naar 150cc en 250cc tweetakt motoren. In de vijftiger jaren van de vorige eeuw nam Monark succesvol deel aan off-road wedstrijden, en in 1954 schreef Monark zich met 8 motoren in voor de International Six Days Trials (ISDT), waarbij alle 8 eindigden met gouden medailles.In de vroege jaren ’60 zakte de produktie iets in, maar bleef Monark kleinere 50 en 175cc motoren produceren.
Ook produceerde Monark voor het Zweedse leger een duizendtal legermotoren (type 962) met Jawa 355A blok.


In 1972 werd de Monark 125 Enduro uitgebracht, waarvan er veel werden verkocht in o.a. de VS, GB en Frankrijk en bij de ISDT van dat jaar reden de teams van Zweden en Frankrijk allen op Monark. Maar later in de 70’er jaren werd de concurrentie van de Japanse producenten te groot, en moest Monark in 1976 haar poorten sluiten.


1949

Monark M200 CZ 125
Monark M200 CZ 125

1949MonarkM200 CZ125 2


1950

Monark M300 CZ 150 cc
Monark M300 CZ 150 cc

Monark M300 CZ 150 cc 2


1954

Monark Jawa CZ 150cc
Monark Jawa CZ 150

Monark Jawa CZ 150cc oud
 Ander, niet zo fraai exemplaar van Monark Jawa CZ 150

Monark Jawa CZ 150cc 2


1963

Monark 350 type 962 (355A) heeft een chassis van Monark met een voorvork type Earles en met een 350cc motorblok type 355A van Jawa – Het Zweedse leger kocht 1000 stuks van die 355A blokken en verzocht Monark om hiervoor een frame te bouwen. Er werden er zodoende 1000 gefabriceerd.

Monark 350 type 962 (355A Jawa blok)
Monark 350 type 962 (355A Jawa blok)

Deze machine is in deze korte video in aktie te zien.

Monark 350 type 962 (355A Jawa blok) 2


Motoren met ski’s

Voor als er sneeuw ligt, en je toch wilt rijden. Aan dit onderwerp is recent (clubblad n. 1 van 2018, pagina 8 en volgende) uitvoerig aandacht besteed. Hier in het kort wat plaatjes.

Eerst een overzicht van de onderdelen van de constructie met ski’s uithouders, scharnierpunt en dikke rubbers/elastieken voor de vering. Houdt de ski’s op ca 20 cm van de grond, en die druk je dan met je voeten omlaag als je in de sneeuw rijdt.

Overzicht onderdelen
Overzicht onderdelen

Close-up van een ski
Close-up van een ski


Schakelen met de hand

1963MonarkSki 03
 Koppeling aan pedaal

Als je je voeten op ski’s hebt staan, kun je natuurlijk niet schakelen met het pedaal voor je linkervoet. Daarom is vanaf het schakelpedaal een stang gemonteerd (zie rode kader in foto hierboven), die via een draaipunt verbonden is met een hendel rechts naast de tank. Die zie je hieronder.

Hendel voor schakelen
Schakelpook naast de tank

Met hendel naast de tak (zie rode kader in bovenstaande foto) kun je dus schakelen terwijl je in de sneeuw met je voeten de ski’s omlaag houdt.


Bediening achterrem

Normaal bedien je de rem van het achterwiel met het rechter voetpedaal. Ook dat gaat niet als je je voeten op de ski’s hebt staan.

Bediening achterrem
Extra hendel stuur

Daarom is rechts op het stuur een extra hendel gemonteerd, die via een extra bowden kabel verbonden is met de remhendel aan de achternaaf. Het voetpedaal rechts blijft werkzaam. Met je rechterhand bedien je dan dus de gashendel, de voorrem en de achterrem.


 

Anders Monark 350 type 962 zonder ski’s

Hieronder foto's van de fraaie Monark 350 typ 962 met Jawa 350 typ 554 blok van Anders Vilhelm Österberg vanuit Zweden aanwezig bij Jawa Rally 2017 in Tilburg.

2017Monark 03

Anders, net gearriveerd in Tilburg vanuit Zweden..

Anders Monark

Monark van Anders in 2017

Anders Monark was "bike of the month" in 2006

SOKOVEL

Sokovrel is één van de fabrikanten, die Jawa en CZ blokken gebruikte en ook Jawa- en CZ klonen fabriceerde.

Socovel, SOciété pour l’’etude et la COnstruction de Vehicules ELectriques (vennootschap voor onderzoek en constructie van elektrische voertuigen), werd opgericht door Maurice en Albert de Limette in maart 1941 in Brussel. Zoals de naam al een beetje aangeeft, begonnen zij met de prductie van elektrische motorfietsen in Brussel, Reu de Magistrat 16, het huis van Maurice de Limenette.

Reu de Magistrat 16
Reu de Magistrat 16, Brussel

Tijdens de oorlog gingen zij, met toestemming van de Duitse bezetters, door met de produktie. De motorfietsen leken een beetje op scooters met voorin een bak voor enorme accu’s, met daarachter een elektromotor, die met een ketting het achterwiel aandreef.

Elektrische motorfiets
Elektrische scooter van Socovel


1945

Door benzineschaarste werden de elektrische motorfietsen nog enigszins verkocht, maar die schaarste was na de oorlog snel over. Daarom werd overgeschakeld naar de productie van conventionele motoren. Voor deze motoren werden 125cc of 98cc Villiers tweetaktblokken gebruikt.

SV 003
Socovel Villiers 125cc


1951

In 1951 begon men met de produktie van 2-takten met Jawa blokken van 125 tot 350cc, die ook nog eens sterk op Jawa’s leken.

Socovel folder
Socovel  (art deco) folder met Jawa kloon


1951

Een presentatie van de 250 cc Socovel - Jawa kloon.

Socovel 250 Jawa
Socovel 250 Jawa


1952

Socovel Jawa 350cc kloon. Let ook op het logo op de tank: ook een kloon van het Jawa logo.

Socovel 350cc Jawa
Socovel 350cc Jawa

Socovel-Jawa logo
Socovel-Jawa logo


1952

In 1952 volgden scooters met 125 en 200 CZ blokken. De firma leverde in die tijd per week zo’n 170 motoren af. In dat jaar overleed Albert de Limette, het administratieve en financiële brein achter het bedrijf. Een zware klap.

Socovel met 150cc CZ blok
Socovel met 150cc CZ blok


1954

In 1954 hield men zich bezig met 2 aktiviteiten: enerzijds de invoer van de Tsjechische motoren CZ en Jawa, anderzijds de bouw van de Socovel modellen met de 100, 125, 200 cc Villiers of de 150 cc CZ krachtbron.

Socovel met CZ 150cc blok
Socovel met CZ 150cc blok


1956

In 1956 werden ook nog bromfietsen met ILO blokken van 49cc geproduceerd.

Socovel in de pers
Socovel in de pers

Dan begint het slecht te gaan. Mislukte types en de crisis doen het bedrijf de das om. Eind jaren 50 wordt het bedrijf opgeheven door Maurice de Limenette, die in de jaren 70 overleed.